EL-KÂDİR
El- Kâdir, mutlak güç ve kudret sahibi, güç ve kudretini iradesiyle kullanan, gücüne yenilmeyip onu kontrol altında tutan. Mutlak ve sonsuz gücünü mutlak ve sonsuz iradesiyle kullanan demektir.
Kâdir, gücünü her zaman gösteren manasına gelmez. Aksine sonsuz gücünü gösterip göstermemeye kudreti olan manasına gelir. Gerçek Kâdir olan, kendi gücünü kontrol edebilendir. İçinde Kâdir ismi geçen 7 ayetten 5'inin konusu ahirette yeniden diriliştir.
36. İnsan, kendisinin başıboş bırakılacağını mı sanıyor!
37. (İnsan) akıtılan meninin (spermin) bir kısmından (oluşan) bir nutfe (zigot) değil miydi!
38. Sonra bu (zigot) ‘alakaya (embriyoya) dönüşmüş, (Allah) onu (insan biçiminde) yaratıp şekillendirmiştir.
39. (Allah) o (meni)den de iki eşi, yani erkek ve dişiyi var etmiştir.
40. (Bunu yapan kudretin), ölüleri diriltmeye hiç gücü yetmez(Kâdir) mi!
8. Şüphesiz ki O (Allah) onu geri döndürmeye (tekrar yaratmaya) gücü yetendir(Kâdir).
33. Gökleri ve yeri yaratan, bunları yaratmakla yorulmayan Allah’ın, ölüleri diriltmeye de gücünün yeteceğini hiç mi düşünmediler? Evet; şüphesiz ki O, her şeye gücü yetendir(Kâdir).
81. Gökleri ve yeri yaratan (Allah) insanların benzerlerini yaratmaya gücü yeten(Kâdir) değil midir? Elbette! O, her türlü yaratabilendir, bilendir.
99. Gökleri ve yeri yaratan Allah’ın onları (mahşerde) benzer şekilde yaratmaya ve kendileri için şüphe duyulamayacak bir süre tayin etmeye gücünün yeteceğini (Kâdir) hiç mi düşünmediler? Zalimler, sadece inkârcılar olarak yüz çevirdiler.
37. (İnkârcılar) “O’na Rabbinden bir ayet (mucize) indirilseydi ya!” demişlerdi. De ki: “Şüphesiz ki ayet (mucize) indirmeye gücü yeten(Kâdir) Allah’tır. Fakat onların çoğu bilmezler.”
65. De ki: “O’nun size üstünüzden (gökten) veya ayaklarınızın altından (yerden) bir azap göndermeye ya da birbirinize düşürüp birbirinizin öfkesini tattırmaya da gücü yeter(Kâdir).” Bak, anlasınlar diye ayetleri nasıl açıklıyoruz!
Kadir olan Allah'ın bunları yapmaması, kudreti yetmediği için değil, insana şefkat ve merhamet duyduğu içindir.
EL-KADÎR
Her şeye gücü yeten, her şeye bir kader (ölçü) tayin eden, her şeyin kadrini/kıymetini takdir eden, hiçbir şeyi ölçüsüz, sınırsız ve anlamsız yaratmayan, eşsiz ve benzersiz kudretini yarattıklarının ölçü ve kıymetini belirlemede kullanan demektir. 44 yerde geçer.
20. (O esnada) şimşek, neredeyse gözlerini alacakmış (gibi çakar). (Şimşek) onlar için (etrafı) aydınlatınca orada (birazcık) yürürler; üzerlerine karanlık çökünce de oldukları yerde kala kalırlar. Allah dileseydi elbette onların işitme (duyu)larını ve gözlerini giderirdi. Şüphesiz ki Allah her şeye gücü yetendir.
284. Göklerde ve yerde ne varsa hepsi yalnızca Allah’a aittir. İçinizdekileri açığa vursanız da gizleseniz de Allah sizi onunla hesaba çekecektir. (Allah) dileyeni (layık gördüğünü) bağışlar; dileyene (layık gördüğüne) de azap eder. Allah her şeye gücü yetendir.
8. Ey iman edenler! Samimi bir tevbe ile Allah’a yönelin! Umulur ki Rabbiniz sizden kötülüklerinizi örter. Peygamber’i ve onunla birlikte iman edenleri rezil etmeyeceği günde Allah sizi, altlarından ırmaklar akan cennetlere yerleştirir. Onların ışığı önlerinden ve sağlarından koşar (ve) “Rabbimiz! Işığımızı bizim için tamamla; bizi bağışla! Şüphesiz ki sen her şeye gücü yetensin.” derler.
165. (Bedir’de düşmanınızın) başına iki katını getirdiğiniz bir musibet, (Uhud’da) kendi başınıza geldiği için mi “Bu nasıl oluyor?” demiştiniz. De ki: “O kendi (kusuru)nuzdandır. Şüphesiz ki Allah her şeye gücü yetendir.”
4 yerde Alim ismiyle birlikte gelir.
44. Kendilerinden çok daha güçlü olan öncekilerin sonunun nasıl olduğunu görmek için yeryüzünde hiç mi dolaşmadılar? Göklerde de yerde de Allah’ı aciz bırakacak hiçbir şey yoktur. Şüphesiz ki O bilendir, gücü yetendir.
70. Sizi Allah yaratmıştır; sonra sizi vefat ettirecektir. Bilgiliyken hiçbir şeyi bilmez hâle gelsin diye sizden bazı kişiler ömrün en sıkıntılı çağına kadar yaşatılacaktır. Şüphesiz ki Allah bilendir, gücü yetendir.
50. Veya onları hem erkek hem de kız çocukları olmak üzere çift (ikiz) verir. Dilediğini de kısır yapar. Şüphesiz ki O bilendir, gücü yetendir.
54. Sizi güçsüz yaratan, sonra güçsüzlüğün ardından (size) kuvvet veren ve sonra kuvvetin ardından güçsüzlük ve yaşlılık veren Allah’tır. O dilediğini yaratır. O bilendir, gücü yetendir.
Afuv ismiyle de 1 yerde gelir.
149. Bir iyiliği açıklar veya gizlerseniz veya bir kötülüğü affederseniz (Allah bunları da bilir). Şüphesiz ki Allah çok affedicidir, gücü yetendir.
EL-MUKTEDİR
Mutlak iktidar sahibi, her iktidara baş eğdiren, hiçbir iktidarın gücü karşısında boyun eğmeyen, her iktidarla baş eden fakat kendisiyle hiçbir iktidarın baş edemediği, sonsuz iktidar sahibi eşsiz ve benzersiz özne demektir.
42. (Fakat) onlar da bütün ayetlerimizi yalanlamışlardı. (Bunun üzerine) biz de onları, güç ve kudretimize uygun bir şekilde yakalamıştık.
54-55. Muttakîler (duyarlı olanlar) ise güçlü hükümdarın (Allah’ın) huzurunda ‘doğruluk makamındaki’ bahçelerde ve ırmak(ların kenarların)da olacaklardır.
42. Veya onlara vadettiğimiz (azabı) sana gösteririz. Şüphesiz ki bizim onlara gücümüz yeter.
45. Onlara şunu da örnek ver: “Dünya hayatının durumu gökten indirdiğimiz bir su gibidir ki yerin bitki(ler)i o (su) sayesinde (gürleşip) birbirine karışmış, (sonunda) rüzgârların savurduğu çer çöp hâline gelmiştir.” Allah her şey üzerinde güç sahibidir.
EL-KÂHHAR
Daima yenen, hep boyun eğdiren, kendisine dikleneni ezen, eşsiz ve benzersiz otoritesine herkesi boyun eğdiren, gücü mutlak ve sonsuz olan özne demektir.
6 yerde sadece Vahid ismiyle birlikte gelmiştir.
16. De ki: “Göklerin ve yerin Rabbi kimdir?” (Cevaben de) de ki: “Allah’tır.” De ki: “O’nun peşi sıra kendilerine bile yarar ve zarar verme gücüne sahip olamayan dostlar mı edindiniz!” De ki: “Körle gören bir olur mu hiç! Veya karanlıklarla aydınlık eşit olur mu! Yoksa Allah’a O’nun yarattığı gibi (şeyler) yaratan ortaklar buldular da bu yaratma onlar tarafından birbirine benzer mi göründü!” De ki: “Allah her şeyin yaratıcısıdır. O, tektir; ezici güç sahibidir.”
48. O gün, yer başka bir yer, gökler de (başka gökler) hâline getirilecek, (insanlar) tek, ezici güç sahibi olan Allah’ın huzuruna çıkacaklardır.
39. Ey iki hapis arkadaşım! Çeşitli rabler mi hayırlıdır yoksa ezici güç sahibi olan tek bir Allah mı?
4. Allah çocuk edinmek isteseydi, elbette yarattıklarından dilediğini seçerdi. O yücedir. O tek, ezici güç sahibi olan Allah’tır.
EL-METÎN
Pek sağlam, çok metanetli, eşsiz benzersiz çetin, dayanma gücü sınırsız olan, her durumda metanetini koruyan demektir.
58. Şüphesiz ki yalnızca Allah gerçek rızık verendir, kuvvet sahibidir, güçlüdür.
EL-HÂDÎ
El Hâdî; hidayet etmek, yol göstermek, korumak, başarılı kılmak demektir. Kalpleri marifetine, nefisleri itaatine, sevdiklerini kendisine, âlimleri ise işin gerçeğini anlamaya ulaştıran anlamına gelmektedir.
50. (Musa da) “Bizim Rabbimiz her şeye yaratılışını veren sonra da (yaratılışa uygun) yol gösterendir.” demişti.